{"id":764,"date":"2020-04-27T15:29:18","date_gmt":"2020-04-27T12:29:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pen-kurd.org\/?p=764"},"modified":"2020-04-27T15:29:18","modified_gmt":"2020-04-27T12:29:18","slug":"navdareki-edebiyata-kurdi-ya-sedsala-20an-eliye-evdirehman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/navdareki-edebiyata-kurdi-ya-sedsala-20an-eliye-evdirehman\/","title":{"rendered":"Navdarek\u00ee Edebiyata Kurd\u00ee ya Sedsala 20&#8217;an, Eliy\u00ea Evdirehman"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Navdarek\u00ee Edebiyata Kurd\u00ee ya Sedsala 20&#8217;an, Eliy\u00ea Evdirehman<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinyaz\u00ea \u00cebrah\u00eem<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konferansa ku \u00eero li Alma Ataya Qazaxistan\u00ea t\u00ea lidarxistin, civ\u00eeneke navnetewey\u00ee ye \u00fb cara duyem e ku di v\u00ea derec\u00ea de ji bo niv\u00eeskar \u00fb rew\u015fenb\u00eerek\u00ee kurd re t\u00ea kirin. Cara yekem\u00een sala 2011&#8217;an, d\u00eesa li Alma Atay\u00ea ji<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">bo 100 saliya Wez\u00eer\u00ea Nadir\u00ee b\u00eeran\u00een \u00fb konferanseke wiha hatib\u00fb lidarxistin. Helbet ev kar bi al\u00eekar\u00ee \u00fb pi\u015ftevaniya Yekitiya Niv\u00eeskaran \u00fb Yekitiya Kurd\u00ean Qazaxistan -Berbang\u00ea- t\u00ea derbaskirin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee zehf \u015fa<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00fb serbilind im. Li ser nav\u00ea r\u00eaxistina me ez hem\u00fb m\u00eavan \u00fb tevger\u00ean v\u00ea konferans\u00ea silav dikim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dost \u00fb heval\u00ean h\u00eaja, xwi\u015fk \u00fb biray\u00ean ez\u00eez!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helbet her bendey\u00ea ji bo milet\u00ea me, \u00e7and, d\u00eerok, huner \u00fb ziman\u00ea me ked \u00fb xebat daye, b\u00fbye serbilindiya gel\u00ea me. Di v\u00ea par\u00ea de rola niv\u00eeskar, helbestvan \u00fb rojnamevan\u00ean me gelek\u00ee bilind e. L\u00ea hinek kes hene ku rol \u00fb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gir\u00eengiya wan z\u00eadetir e, ew \u00e7av \u00fb ronahiya gel\u00ea me ne, her ku di\u00e7e hub \u00fb hezkirina wan di dil \u00fb mejiy\u00ea me de z\u00eadetir dibin. Eliy\u00ea Evdirehman\u00ea Mom\u00een j\u00ee yek ji wan kesan e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman ew kes e ku heta dawiya jiyana xwe ji bo milet\u00ea xwe, ji bo \u00e7anda xwe, ji bo zargotina gel\u00ea xwe \u00e7er\u00e7ir\u00ee. Ked \u00fb emegeke wiha da ku ne ten\u00ea li Qefqasyay\u00ea \u00fb Sovyeta Ber\u00ea, l\u00ea li seransera Kurdistan\u00ea \u00fb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">li dervey\u00ee welat, di nav kurd\u00ean ku hinek b\u00eahna kurdayetiy\u00ea ji wan t\u00ea de, b\u00fb delalek\u00ee ber dila.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman her \u00e7iqas bi niv\u00eesar, helbest, \u00e7\u00eerok \u00fb roman\u00ean xwe b\u00fbye yek ji m\u00earxas\u00ean ziman \u00fb edebiyata me kurdan, ew her wiha di qada le\u015fkeriy\u00ea de j\u00ee m\u00earxas \u00fb \u015fore\u015fgerek\u00ee naskir\u00ee ye. Di wext\u00ea xwe de endamek\u00ee<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">p\u00ea\u015feng \u00ea Partiya Kom\u00fbn\u00eest \u00fb sosyal\u00eezmiy\u00ea b\u00fbye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman 20&#8217;\u00ea meha 1&#8217;\u00ea (\u00c7ileya Pa\u015f\u00een), sala 1920&#8217;\u00ee li gundek\u00ee Wan\u00ea ji dayik dibe. Kur\u00ea Evdirehman\u00ea Mom\u00een \u00fb Em\u00eeneya Neb\u00ee Beg\u00ea ye. Di 6 saliya xwe de, malbata w\u00ee tev\u00ee \u00eal \u00fb e\u015f\u00eera giran a Bir\u00fbkiyan ber bi w\u00ee<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">al\u00ee Erez\u00ea ve t\u00ea sirgunkirin. Malbat p\u00ea\u015f\u00ee li Nex\u00e7\u00eevan\u00ea bi cih dibe, pa\u015f\u00ea derbas\u00ee Ermenistan\u00ea dibe. Dibistana Seretay\u00ee di 15 saliya xwe de li gund\u00ea \u015eewalikaya li ser s\u00eenor\u00ea \u00cedir\u00ea dixw\u00eene.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea Y\u00ea Duyem\u00een de li dij\u00ee fa\u015fizma Alman \u015fer kiriye. Beriya \u015fer \u00fb pi\u015ft\u00ee \u015fer di Wezareta Rew\u015fenb\u00eeriy\u00ea de, li nehiyeya Basarge\u00e7er\u00ea wek\u00ee dersdar ango mamoste \u00fb serkar\u00ea perwerdeya nehiy\u00ea kar kiriye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gava sala 1955&#8217;an Rojnameya Riya Teze cara duyem\u00een dest bi we\u015fan\u00ea dike, Eliy\u00ea Evdirehman j\u00ee yek ji wan navan e ku ked \u00fb emega xwe tevli kar\u00ea rojnamey\u00ea dike. Di v\u00ea heyam\u00ea de li ser edebiyat\u00ea ge\u015f dibe \u00fb beriya<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">sal\u00ean 1960&#8217;\u00ee berhem\u00ean xwe y\u00ean edeb\u00ee diniv\u00eese \u00fb \u00e7ap dike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ji van berhem\u00ean w\u00ee \u201cMorof\u201d sala 1957&#8217;an di nava Berevoka Niv\u00eeskar\u00ean Kurd\u00ean Sovyet\u00ea de t\u00ea we\u015fandin. Berhema duduyan \u201cXat\u00ea Xanim\u201d sala 1959&#8217;an li Y\u00earevan\u00ea \u00e7ap dibe. Romana w\u00ee ya ewil\u00een \u201cGund\u00ea<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00earxasan\u201d sala 1968&#8217;an li Y\u00earevan\u00ea ronkahiy\u00ea dib\u00eene. Li ser naveroka v\u00ea roman\u00ea, Ereb\u00ea \u015eemo romana xwe ya ewil\u00een \u201cDimdim\u00ea\u201d niv\u00eesiye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kit\u00eab, niv\u00ees \u00fb helbest\u00ean Eliy\u00ea Evdirehman li \u00e7end zimanan hatine wergerandin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Em dikarin bib\u00eajin ku ew ji helbest\u00ea derbas\u00ee niv\u00eesandina \u00e7\u00eerok \u00fb romanan b\u00fbye. \u00c7imk\u00ee w\u00ee her dem digot: &#8220;Ji bo derd \u00fb kul\u00ean milet\u00ea xwe bib\u00eajim helbest t\u00eara min nake, loma derbas\u00ee \u00e7\u00eerok \u00fb romana b\u00fbme.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Romana w\u00ee ya duyem\u00een j\u00ee sala 1989&#8217;an d\u00eesa li Y\u00earevan\u00ea li kit\u00eabxana kurd\u00ee z\u00eade dibe. \u201cD\u00ea\u201d, \u201cHesreta Min\u201d \u00fb \u201cGulistan\u00ea\u201d s\u00ea kit\u00eab\u00ean w\u00ee y\u00ean helbestan in ku mirov di wan de hesreta welat\u00ea bav \u00fb kalan, kurdayetiya<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">pak, bedewiya teb\u00eeet\u00ea, beng\u00eet\u00ee \u00fb ev\u00eendariy\u00ea dib\u00eene.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman di heman roja hatiye dinyay\u00ea de ango 20&#8217;\u00ea meha 1&#8217;\u00ea, sala 1994&#8217;an li Bak\u00fbya Azerbaycan\u00ea rehma Xwed\u00ea dike. Gora w\u00ee li Bak\u00fby\u00ea ye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hosteyek\u00ee s\u00eawirandin\u00ea<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00eamay\u00ean s\u00eawirandin\u00ean Eliy\u00ea Evdirehman cuda cuda ne. Di berhem\u00ean w\u00ee de t\u00eamay\u00ean welat \u00fb welatperwer\u00ee, hezkirina r\u00ea-dirb, de\u015ft \u00fb newal, \u00e7iya \u00fb baniy\u00ean Kurdistan\u00ea bi awayek\u00ee zelal \u00fb berbi\u00e7av xuya dibe. Gava<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">kurdek li bin\u00ea dinyay\u00ea j\u00ee be\u015fek ji helbest \u00fb niv\u00eesar\u00ean w\u00ee dixw\u00eene, xwe di n\u00eeveka welat\u00ea bav \u00fb kalan de dib\u00eene, \u00e7awa ku li ber \u00c7em\u00ea Erez\u00ea be, \u00e7awa ku li Zozan\u00ean Serhed\u00ea be, \u00e7awa ku li keviya Behra Wan\u00ea, Birc\u00ean<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Diyarbekir\u00ea, Mezel\u00ea Mem \u00fb Z\u00een\u00ea \u00fb li ber Qesra \u00cesheq Pa\u015fa, li ber ziyareta Ehmed\u00ea Xan\u00ee be, dikeve nava ruhek\u00ee milethez\u00ee \u00fb welatperweriy\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ew di serp\u00eahat\u00ee, \u00e7\u00eerok, helbest \u00fb roman\u00ean xwe de hosteyek\u00ee s\u00eawirandin\u00ea ye. Her be\u015feke ji niv\u00eesar\u00ean w\u00ee, m\u00eena \u015fer\u00eedeke f\u00eelm\u00ea s\u00eenemay\u00ea ye. Tesw\u00eer \u00fb s\u00eawirandin\u00ean w\u00ee mirovan \u015fa\u015f \u00fb metel dih\u00eale. Ew ne ku ten\u00ea niv\u00eeskar \u00fb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">hostey\u00ea xeber\u00ean bedewetiy\u00ea ye, her wiha ew w\u00eanek\u00ea\u015fek\u00ee j\u00eahat\u00ee ye ku ji her fir\u00e7el\u00eadana w\u00ee, nex\u015f \u00fb n\u00eegar derdikevin. Her xwendevanek\u00ee w\u00ee, her w\u00eanek\u00ea\u015fek gava nasiya xwe dide afirandin\u00ean w\u00ee, dikare ser h\u00eema wan<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">tabloy\u00ean h\u00eaja \u00e7\u00eake. Ew di niv\u00eesara xwe de bedewiya ke\u00e7a kurd, gund\u00ea kurda, teb\u00eeeta Kurdistan\u00ea, klas\u00eek\u00ean w\u00eajeya kurdan, serok \u00fb r\u00eaber\u00ean gel\u00ea kurd ku ser\u00ea xwe ji bo azadiya kurd \u00fb Kurdistan\u00ea dane, dost\u00ee, birat\u00ee \u00fb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">yek\u00eetiya gelan bi hostey\u00ee t\u00eene ziman \u00fb p\u00ean\u00fbseke adan diafir\u00eene.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di xwendina van berheman de mirov p\u00ea dihese ku ew kurek\u00ee de\u015ft \u00fb zozana ye. \u00c7ima wisa dib\u00eajim? Ji ber ku gotin \u00fb xeberdan\u00ean w\u00ee saxlem, dewlemend \u00fb kurdiya xas in. Mirov ba\u015f dib\u00eene ku haya w\u00ee ba\u015f ji zargotina<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">kurd\u00ee heye. Mirov ba\u015f dizane ku her dem wek\u00ee ber \u00fb p\u00ea\u015fiy\u00ean xwe, li civata sazbend \u00fb dengb\u00eajan qesidiye \u00fb guhdariya wan kiriye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rehmetiy\u00ea Eliy\u00ea Evdirehman her dem di nav niv\u00eeskar \u00fb rew\u015fenb\u00eer\u00ean welat\u00ea xwe de kesek\u00ee hezkir\u00ee b\u00fbye. Her dem fikir \u00fb raman\u00ean xwe bi hev re guherandine \u00fb li ser xebat\u00ean hev kar kirine. Eliy\u00ea Evdirehman j\u00ee li ser<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">berhem\u00ean niv\u00eeskar\u00ean kurd kar kiriye, niv\u00eeskar\u00ean kurdan j\u00ee li ser berhem\u00ean w\u00ee kar kirine. Di nav van t\u00eakil\u00ee \u00fb n\u00eaz\u00eekt\u00eaday\u00eenan de, t\u00eakiliya w\u00ee bi Wez\u00eer\u00ea Nadir\u00ee, Nado Mexm\u00fbdov, \u015eamil Esgerov, Nadir Nadirov, Mihemed\u00ea<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Siloy\u00ea Bava, Wek\u00eel Mistefayev, Ereb\u00ea \u015eemo, Xel\u00eel\u00ea \u00c7a\u00e7an, Heciy\u00ea Cind\u00ee, Em\u00een\u00ea Evdal, Casim\u00ea Cel\u00eel, Esker\u00ea Boyik, Wez\u00eer\u00ea E\u015fo, Emer\u00eek\u00ea Serdar, \u015eekroy\u00ea Xudo \u00fb y\u00ean may\u00een re heye ku mirov dikare bi rojan behsa<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">van t\u00eakiliyan bike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helbet t\u00eakiliya w\u00ee \u00fb ciwan\u00ean wek\u00ee min gelek\u00ee ba\u015f b\u00fb. Ez her dem xwe wek\u00ee \u015fagirtek\u00ee w\u00ee dib\u00eenim. Ez di nava jiyana xwe de, p\u00ea\u015fketina xwe de, kar \u00fb xebat\u00ean xwe de w\u00ee wek\u00ee mamosteyek\u00ee xwe dib\u00eenim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di afirandin\u00ean w\u00ee de \u015fer\u00ean welatperweriy\u00ea<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di afirandin\u00ean Eliy\u00ea Evdirehman de bi aweyek\u00ee eyan \u00fb berbi\u00e7av mirov rast\u00ee \u015fer \u00fb m\u00earxasiy\u00ean kurdan t\u00ea. W\u00ee bi gotin \u00fb qelema xwe li dij\u00ee dagirkeriya li ser welat\u00ea xwe, ser\u00ee hildaye, car hatiye b\u00fbye mertalek li dij\u00ee zilm \u00fb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">zoriya li ser milet \u00fb welat\u00ea xwe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman di hem\u00fb berhem\u00ean xwe de dide kif\u015f\u00ea ku ew erf \u00fb edet\u00ean me \u00fb zargotina me ba\u015f bi kar t\u00eene. Her \u00e7i kes\u00ea be\u015fek ji xebat\u00ean w\u00ee bixw\u00eene, w\u00ea bib\u00eene ku ew di war\u00ea zargotin\u00ea de \u00e7iqas dewlemend e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman hem ji zargotin\u00ea \u00eest\u00eefade dikir, hem j\u00ee bixwe zargotin \u00e7\u00eadikir, ser de z\u00eade dikir \u00fb belav dikir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman di nav \u00e7end rew\u015fenb\u00eer \u00fb niv\u00eeskar\u00ean kurdan de ye ku nav \u00fb deng\u00ea w\u00ee s\u00eenor\u00ean Qefqasan derbas kiriye \u00fb li seranser\u00ea dinyay\u00ea di nav kurdan de belav b\u00fbye. Piraniya berhem\u00ean w\u00ee y\u00ean li ber dest\u00ean me, di<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">nav otor\u00eetey\u00ean ziman \u00fb edebiyata kurd\u00ee de bi pesindariyeke ku heq kiriye t\u00eane binavkirin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman li pey xwe gelek \u015fagirt hi\u015ftin \u00fb di nav gel\u00ea xwe de b\u00fb find \u00fb \u00e7irayeke zind\u00ee ku \u00eero j\u00ee \u015fewq \u00fb \u015femala xwe winda nekiriye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kinyaz\u00ea \u00cebrah\u00eem<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akadem\u00eesyen \u00fb Profesor<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Serok\u00ea Yekitiya\n\n Kurd\u00ean Qazaxistan\u00ea &#8211; Berbang\u00ea<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navdarek\u00ee Edebiyata Kurd\u00ee ya Sedsala 20&#8217;an, Eliy\u00ea Evdirehman Kinyaz\u00ea \u00cebrah\u00eem Konferansa ku \u00eero li Alma Ataya Qazaxistan\u00ea t\u00ea lidarxistin, civ\u00eeneke navnetewey\u00ee ye \u00fb cara duyem e ku di v\u00ea derec\u00ea de ji bo niv\u00eeskar \u00fb rew\u015fenb\u00eerek\u00ee kurd re t\u00ea kirin. Cara yekem\u00een sala 2011&#8217;an, d\u00eesa li Alma Atay\u00ea ji bo 100 saliya Wez\u00eer\u00ea Nadir\u00ee b\u00eeran\u00een [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-764","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lekolin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=764"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/764\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}