{"id":767,"date":"2020-04-27T16:04:14","date_gmt":"2020-04-27T13:04:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pen-kurd.org\/?p=767"},"modified":"2020-04-27T16:04:14","modified_gmt":"2020-04-27T13:04:14","slug":"hosteyeki-edebiyata-kurdi-eliye-evdirehmane-momin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/hosteyeki-edebiyata-kurdi-eliye-evdirehmane-momin\/","title":{"rendered":"Hosteyek\u00ee Edebiyata Kurd\u00ee, Eliy\u00ea Evdirehman\u00ea Mom\u00een"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hosteyek\u00ee Edebiyata Kurd\u00ee, Eliy\u00ea Evdirehman\u00ea Mom\u00een<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Salih\u00ea Kevirbir\u00ee<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beriya her ti\u015ft\u00ee div\u00ea b\u00eajim ku konferans\u00ean wiha ji bo kurdan m\u00eena nan \u00fb av\u00ea lazim in, p\u00eaw\u00eest in \u00fb gir\u00eeng in. Dewleta kurdan tune ye, \u00e7apemeniyeke wan a ku em bib\u00eajin sed\u00ee sed azad tune ye, diyasporaya wan belawela ye, dibistan\u00ean kurd\u00ee \u2013ji bil\u00ee her\u00eama ba\u015f\u00fbr- tune ne, xwendin \u00fb niv\u00eesandina kurd\u00ee \u2013her ku di\u00e7e p\u00ea\u015f j\u00ee bikeve- k\u00eam e, ne li gor\u00ee daxwaza me ye. Loma j\u00ee konferans\u00ean bi v\u00ee \u015fikl\u00ee \u2013ku em dib\u00eenin navnetewey\u00ee ye- gerek ji bo me bibin m\u00eena av \u00fb roj\u00ea.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helbet ev civ\u00een \u00fb konferans navnetewey\u00ee ye \u00fb bi qas\u00ee ku ji akadem\u00eesyen \u00fb profesor\u00ea me y\u00ea h\u00eaja, Ap\u00ea Kinyaz h\u00een dibim, cara yek\u00ea ye ku civ\u00eeneke di v\u00ea derec\u00ea de ji bo niv\u00eeskar \u00fb rew\u015fenb\u00eerek\u00ee kurd re t\u00ea kirin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ji ber v\u00ea yek\u00ea di ser\u00ee de spasiya Mamoste Kinyaz dikim ku bi v\u00ee kar\u00ea h\u00eaja re rab\u00fb. Pi\u015ftre spasiya Yek\u00eetiya Niv\u00eeskaran \u00fb Yek\u00eetiya Kurd\u00ean Qazaxistan -Berbang\u00ea- dikim ku xwe dan ber v\u00ea xebata gir\u00eeng. Helbet div\u00ea spasiyeke taybet ji bo malbata rehmetiy\u00ea Eliy\u00ea Evdirehman bikim \u2013nexasim spasiya herdu kur\u00ean w\u00ee -Ap\u00ea Silhed\u00een \u00fb Ap\u00ea Fexred\u00een-, her s\u00ea q\u00eez\u00ean w\u00ee y\u00ean li v\u00ea der\u00ea ne \u2013D\u00eelber, Z\u00een\u00ea, Hel\u00eemey\u00ea- dikim. Loma j\u00ee mala her kes\u00ea ku ked \u00fb emega wan di v\u00ea xebata p\u00eeroz de derbas b\u00fbye ava be ku em \u00eero ji gelek deveran hatine \u00fb di hiz\u00fbra we de qesid\u00eene.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helbet her kes\u00ea milet\u00ea me \u015fayan\u00ea serbilind\u00ee \u00fb serfiraziy\u00ea ye. Her wiha her neferek\u00ee ji milet\u00ea me ji bo me h\u00eaja ye \u00fb layiq\u00ea her ti\u015ft\u00ean ba\u015f e. L\u00ea bel\u00ea ew kes\u00ean ji bo milet, kultur, d\u00eerok, huner \u00fb ziman\u00ea kurd\u00ee ked \u00fb xebat dane, \u00ee\u015fiqa \u00e7av\u00ean me ne. Her niv\u00eeskarek\u00ee me, her \u015fa\u00eerek\u00ee me, her rojnamevanek\u00ee me ji bo me find \u00fb \u00e7ira ne. \u00c7imk\u00ee em miletek\u00ee bi sedan\u00ea salan di\u00e7er\u00e7irin \u00fb hewcedariya me ji her milet\u00ee z\u00eadetir, bi wan heye. Eliy\u00ea Evdirehman\u00ea Mom\u00een j\u00ee ji bo me kurdan yek ji wan find \u00fb \u00e7irayan e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helbet di v\u00ea konferansa me de gelek kes\u00ean h\u00eaja, gelek xeberdan\u00ean h\u00eaja li ser -rehma Xwed\u00ea l\u00ea be- Eliy\u00ea Evdirehman kirin, hela w\u00ea h\u00ea j\u00ee bikin. Tev\u00ee b\u00eamecaliy\u00ean ku min di destp\u00eak\u00ea de gotin, ez di w\u00ea baweriy\u00ea de me ku w\u00ea di nava hefteyek\u00ea de bi sed hezaran kes\u00ean li seranser\u00ea wel\u00eat \u00fb dinyay\u00ea, hay ji v\u00ea konferansa me hebin \u00fb Mamostey\u00ea me Eliy\u00ea Evdirehman ba\u015ftir nas bikin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ez naxwazim li vir z\u00eade ser\u00ea we bi\u00ea\u015f\u00eenim \u00fb gotinan dubare bikim. L\u00ea bi izna we ez \u00ea bi \u00e7end xalan behsa ziman, edebiyat \u00fb berhem\u00ean Mamoste Eliy\u00ea Evdirehman bikim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman ew kes e ku di jiyana xwe ya 74 salan de ji bo milet\u00ea xwe ked \u00fb emeg da. Ev ked \u00fb emega w\u00ee \u015fikir em \u00eero dib\u00eenin s\u00eenor\u00ean Qefqasya \u00fb Sovyeta Ber\u00ea derbas kiriye, l\u00ea li seransera Kurdistan\u00ea \u00fb li dervey\u00ee welat, belav b\u00fbye. \u00cero nif\u015fek\u00ee n\u00fb rab\u00fbye ku li ber ser\u00ea wan kit\u00eab\u00ean \u201cXat\u00ea Xanim\u201d, \u201cGund\u00ea M\u00earxasan\u201d hene, ji hev re behsa serp\u00eahatiy\u00ean\u201dMorof\u00ea\u201d dikin, niv\u00ees \u00fb helbest\u00ean Eliy\u00ea Evdirehman tev\u00ee niv\u00eeskar\u00ean din \u00ean Dewra Sovyet\u00ea dixw\u00eenin, li ser wan \u015f\u00eawra dikin \u00fb xweziya xwe bi qelema wan t\u00eenin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hem\u00fb c\u00eehana kurd\u00ee ya edeb\u00ee dizane ku \u015eivan\u00ea Kurmanca \u00fb Xat\u00ea Xanim du h\u00eem\u00ean bingeh\u00een \u00ean romana kurmanc\u00ee ji w\u00ee yal\u00ee Erez\u00ea derketine, l\u00ea \u00e7avkaniya xwe ji Serheda Bakur girtine. Ji ber v\u00ea j\u00ee hem Ereb\u00ea \u015eemo hem j\u00ee Eliy\u00ea Evdirehman du leheng\u00ean romana Kurd\u00ee ne. Loma j\u00ee di war\u00ea roman\u00ea de Ereb\u00ea \u015eemo \u00fb Eliy\u00ea Evdirehman ne ku \u201cpir ti\u015ft\u201d an\u00eene, l\u00ea \u201cher ti\u015ft\u201d an\u00eene!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Em dib\u00eenin ku Eliy\u00ea Evdirehman kesek\u00ee pir h\u00eal e. Bi ten\u00ea bi karek\u00ee niv\u00eesar\u00ea ve mij\u00fbl neb\u00fbye. Ew hem rojnameger e, hem niv\u00eeskar e, hem helbestvan e, hem j\u00ee werg\u00ear an j\u00ee tercimeciyek\u00ee ba\u015f e.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gelo di roman, \u00e7\u00eerok \u00fb helbest\u00ean w\u00ee de \u00e7i hene? Di ser\u00ee de zimanek\u00ee \u015fay\u00eek \u00fb herikbar heye. Profesorek\u00ee \u00fbn\u00eevers\u00eetey\u00ea j\u00ee, doktorek\u00ee nexwe\u015fxaney\u00ea j\u00ee, dikandarek\u00ee bazar\u00ea j\u00ee \u00fb \u015fivan \u00fb gavenek\u00ee li gund j\u00ee dikare bi h\u00easan\u00ee berhem\u00ean w\u00ee bixw\u00eene \u00fb heman k\u00eaf \u00fb lezet\u00ea j\u00ea bist\u00eene.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vegotin \u00fb kelimandina w\u00ee gelek\u00ee sade ye. Gava mirov dest bi xwendina berhem\u00ean w\u00ee dike, -nexasim j\u00ee \u00e7\u00eerok \u00fb roman\u00ean w\u00ee- heta xilas nebe nikare dev j\u00ea berde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Di hem\u00fb berhem\u00ean w\u00ee de welat \u00fb welatperwer\u00ee heye, hezkirina r\u00ea-dirb, de\u015ft-newal, \u00e7iya-baniy\u00ean Kurdistan\u00ea heye. Her kurdek\u00ee li dinyay\u00ea gava bendek ji helbest \u00fb niv\u00eesar\u00ean w\u00ee bixw\u00eene, yekser xwe li ser axa bav \u00fb kalan dib\u00eene.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eliy\u00ea Evdirehman di xwendina berhem\u00ean xwe de, xwendevan\u00ea xwe bir\u00eendar dike. Wisa bir\u00eendar dih\u00eale ku derman\u00ea bir\u00een\u00ea di kutasiya kit\u00eab \u00fb berhem\u00ea de dide. Loma j\u00ee gava te dest p\u00ea kir, heta xilas nebe nikar\u00ee dev j\u00ea berd\u00ee.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ev taybetmend\u00ee di berhem\u00ean Dostoyevsk\u00ee de heye. Ew j\u00ee p\u00ea\u015f\u00ee xwendevan\u00ea xwe tehl dike, bir\u00eendar dike pa\u015f\u00ea derman\u00ea li ser bir\u00een\u00ea dike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ew hosteyek\u00ee nex\u015fan \u00fb s\u00eawirandin\u00ea ye. Gelek niv\u00eesar\u00ean w\u00ee, dikarin bi h\u00easan\u00ee bibin senaroy\u00ean f\u00eelman. Her wiha ew hosteyek\u00ee xeber\u00ean bedewetiy\u00ea \u00fb n\u00eegark\u00ea\u015fek\u00ee j\u00eahat\u00ee ye. Eliy\u00ea Evdirehman kurek\u00ee de\u015ft \u00fb zozana ye. \u00c7imk\u00ee gotin \u00fb xeberdan\u00ean w\u00ee xas, xurt \u00fb dewlemend in. Bi p\u00ean\u00fbs \u00fb xeberdan\u00ean xwe li dij\u00ee zilma li ser milet\u00ea xwe, ser\u00ee rakiriye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7avkaniy\u00ean Eliy\u00ea Evdirehman h\u00eeml\u00ee \u00e7and \u00fb folklora kurd\u00ee ye. Zargotin, erf \u00fb adet\u00ean kurmanciya gewr di hem\u00fb berhem\u00ean w\u00ee de serdest in.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Em dib\u00eenin ku di berhem\u00ean w\u00ee de bandora niv\u00eeskariya roman\u00ean r\u00fbsan heye. Her wiha em p\u00ea derdixin ku roman \u00fb edebiyata ermenan \u00fb azeriyan ba\u015f \u015fopandiye. Ez nab\u00eajim sed\u00ee sed l\u00ea fikra min ew e ku roman\u00ean ermen\u00ee \u00fb azeriyan bi kar aniye, carcaran hinek teql\u00ean wan di berhem\u00ean xwe de bi kar aniye. Ev j\u00ee normal e \u00fb milet\u00ean c\u00eenar, di edebiyat\u00ea j\u00ee bandor\u00ea li ser hev dikin. Her wiha ji ber ku her s\u00ea zimanan j\u00ee \u2013r\u00fbs\u00ee, ermenk\u00ee \u00fb azerk\u00ee- hema b\u00eaje di asta ziman\u00ea xwe de zanib\u00fb, ev fikra dib\u00eajim z\u00eadetir bi ser\u00ea min dikeve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00cero \u00ead\u00ee em ba\u015f dizanin ku rew\u015fenb\u00eeriya kurd\u00ean Ermenistan\u00ea \u00fb Azerbaycan\u00ea ziman\u00ea edeb\u00ee y\u00ea kurdan \u00e7\u00eakiriye. Cam\u00earan bingeheke xurt dan\u00eene. Di v\u00ee kar\u00ea h\u00eaja de Ereb\u00ea \u015eemo, Heciy\u00ea Cind\u00ee, Wez\u00eer\u00ea Nadir\u00ee, Em\u00een\u00ea Evdal, Xel\u00eel M\u00fbradov, Casim\u00ea Cel\u00eel \u00fb zar\u00ean be\u015feke ji wan serk\u00ea\u015fiya v\u00ee kar\u00ee kirin. Eliy\u00ea Evdirehman bi van kesan re, ji bo vejandina edebiyat \u00fb rojnamegeriya kurd\u00ee xizmeteke mezin \u00fb b\u00eahempa kiriye.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ji bo berhem\u00ean Eliy\u00ea Evdirehman \u00fb y\u00ean wek\u00ee w\u00ee \u2013Wez\u00eer\u00ea Nadir\u00ee, Xel\u00eel M\u00fbradov, Wez\u00eer\u00ea E\u015fo, Esker\u00ea Boyik, Se\u00eed\u00ea \u00cebo, Emer\u00eek\u00ea Serdar \u00fb F\u00ear\u00eek\u00ea \u00dbsiv- li bakur\u00ea welat xebateke ba\u015f hatiye kirin \u00fb h\u00ea j\u00ee ev xebat berdewam dikin. Gelek berhem\u00ean van h\u00eaja \u00fb maq\u00fblan ji k\u00eer\u00eel\u00ee dikin lat\u00een\u00ee. Mala kedkaran hezar caran ava be.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u00ea mixabin li Qefqasya, R\u00fbsya \u00fb Asya Nav\u00een rew\u015fa xwendin \u00fb niv\u00eesandina ziman\u00ea kurd\u00ee pir k\u00eam e. Di v\u00ee war\u00ee de rola saziya Berbang\u00ea, kovara N\u00fbbar\u00ea \u00fb rojnameya Jiyana Kurd gelek\u00ee gir\u00eeng e. L\u00ea diyar e ev xebat t\u00ear\u00ea nake. Div\u00ea projey\u00ean taybet hebin \u00fb div\u00ea her yek\u00ee ji me, di van projeyan de pi\u015ftgiriya Berbang\u00ea \u00fb Mamoste Kinyaz bike. Pi\u015ft\u00ee genge\u015fiya li ser van projeyan div\u00ea pevgir\u00eadaneke xurt \u00fb qay\u00eem bi Kurdistan\u00ea \u00fb saziy\u00ean w\u00ea y\u00ean dewlet\u00ee re \u00e7\u00eabe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">salihkevirbiri@gmail.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hosteyek\u00ee Edebiyata Kurd\u00ee, Eliy\u00ea Evdirehman\u00ea Mom\u00een Salih\u00ea Kevirbir\u00ee Beriya her ti\u015ft\u00ee div\u00ea b\u00eajim ku konferans\u00ean wiha ji bo kurdan m\u00eena nan \u00fb av\u00ea lazim in, p\u00eaw\u00eest in \u00fb gir\u00eeng in. Dewleta kurdan tune ye, \u00e7apemeniyeke wan a ku em bib\u00eajin sed\u00ee sed azad tune ye, diyasporaya wan belawela ye, dibistan\u00ean kurd\u00ee \u2013ji bil\u00ee her\u00eama ba\u015f\u00fbr- [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-767","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-lekolin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=767"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/767\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pen-kurd.com\/kurmanci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}