Sersaxî ji bo Abdurrahman Onen ê hêja

/in

Mixabin îsal meha Tebaxê ji bo me bû meheke tije êş û jan. Bi dilekî dax me di vê mehê de çend kesayetiyên xwe yên pir hêja spartin axê. Loma jî em dilkovan û xemgîn in.

Em bi koça dawî ya Erdnîgarnas û Nivîskarê hêja, dildarê ax û welatê xwe Abdurrahman Onen gelekî xemgîn in.

Abdurrahman Onen ê hêja hezkiriyekî kurdan bû, keda wî ya li ser erdnîgarî ango cografyaya welêt gelekî girîng û şayanê pesindanê bû. Ev ked wê tu caran neyê jibîrkirin. 

Em li ser navê Navenda PENa Kurd ji bo xizmeta Mamoste Abdurrahman Onen spasî û malavahiyê dikin.

Rehma Yezdanê Dilovanê Dilovîn li ser wî be, cihê wî behişta baqî be, serê gelê Kurd sax be.

Navenda PENa Kurd

Komîteya Birêveberiya Giştî

25’ê Tebaxa 2021’ê, Çarşem

Sersaxî ji bo Nadir Nadirovê Qedirbilind

/in

Mixabin îsal meha Tebaxê ji bo me bû meheke tije êş û jan. Bi dilekî dax me di vê mehê de du kesayetiyên xwe yên pir hêja spartin axê. Ji ber vê yekê ev meh ji me re bû meha windakirinên nirxên me.

Em bi koça dawî ya endamê xwe yê li Asyaya Navîn, Akademîsyen û Profesorê hêja, ‘Mareşalê Îlmê Petrol û Gazê’, Serokê Rûmetê Yê Civaka Kurdên Sovyeta Berê Nadir Nadirov (Nadirê Kkeremê Hecî Nadir) gelekî xemgîn û dilkovan in.

Helbet Mamoste Nadir hezkiriyê me hemûyan bû, keda wî ya li ser ilmê zanyariyê, li ser ilmê neft û gazê li seranserê Qazaxistan, Sovyeta Berê û dinyayê gelekî zêde ye. Herwiha keda wî li ser çand, ziman, huner û edebiyata kurdan jî şayanê pesindanê ye û wê ev ked tu caran neyê jibîrkirin.

Em ji bo xizmeta Profesor Nadirov ya ji bo Navenda PENa Kurd jî zehf razî ne, Mamoste Nadirov li seranserê welatên Sovyeta Berê, xasma jî li Qazaxistan û Qirgizîstanê hîmekî nîşaneya serfiraziyê bû ji bo sazî û dezgeha me.

Rehma Yezdanê Dilovanê Dilovîn li ser wî be, cihê wî behişta baqî be, serê gelê Kurd sax be.

Navenda PENa Kurd

Komîteya Birêveberiya Giştî

24’ê Tebaxa 2021’ê, Sêşem

Mixabin Prof. Dr. Qedrî Yildirim ji nav me koç kir

/in

Xwediyê ruhiyeta Kurdewarî Prof. Dr. Qedrî Yildirim zû ji nav me koç kir. Em bi windakirina wî pir xemgîn in. Bela serê malbata wî, heskiriyên wî û milletê Kurd sax be, cihê wî cunnet be.

Alimê bêhempa, mamosteyê hêja te ji bo gelê xwe, çand û zimanê gelê xwe gelek ked da; te berhem efirandin, te gelek şagirt perwerde kirin. Bi halê xwe yê nexweş jî te dev ji xebatan berneda. Gelê te jî wê te ji bîr neke û tê di dilê milletê xwe de xwedî cihekî taybet de bêyî parastin.

Zimanzan, dîroknas û nivîskarê Kurd Mamoste Prof. Dr. Qedrî Yildirim di 26’ê Adarê ji nav me veqetiya û doh di dilê welatê xwe de li Amedê bi beşdariya girseyeke mezin hat veşartin.

Mebûsê Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) yê berê Prof. Dr. Qedri Yildirim di 5’ê Sibata 1959’an de li navçeya Licê/Amed ji dayîk bûye. Li Zanîngeha Harranê ya Rihayê Fakulteya Îlahiyatê qedandiye. Li Zanîngeha Dîcleyê ya Amedê bûye profesor û li ser ziman, edebiyat û çandê 14 pirtûk nivîsandine û gelek makaleyên wî yê akademîk hene. Herwiha di Zaningeha Artukluyê de cîgirtiya rektor û koordinatoriya Beşa Ziman û Çanda Kurdî kiriye. Prof. Dr. Kadrî Yildirim ji bilî Kurdî bi zimanên Erebî, Tirkî, Farsî û Îngilizî jî dizanî.

Komîteya Birêveberiya Giştî ya

Navenda PENa Kurd

28.03.2021

Em bi windakirina niştimanperwer Prof. Dr. Kemal Mezher pir xemgîn in

/in

Bi xemgînî û mixabinîve em agahdar bûn ku Prof. Dr. Kemal Mezher roja sêşemê 16’ê Adarê li nexweşxaneyeke bajarê Bonn a welatê Elmaniya bi sedema nexweşiyê wefat kiriye. Ji destdana dîroknas Prof. Dr. Kemal Mezher xesareke mezin e ji bo gelê Kurd û dagirtina cihê wî zehmet e.

Kemal Mezher Ehmed di sala 1937’an de li gundê Axceler a girêdayî bajarê Kerkûkê ji dayik bûye, di sala 1959’an de li Zanîngeha Bexdayê beşa dîrokê qedandiye. Di sala 1963’yan de li Enîstîtuya Rojhelatnasiya Akademiya Zanistên Soviyetê doktoraya dîroka hevçerx bidest xistiye. Weke endamekî çalak ê Kora Zanyariya Kurd xizmeteke mezin kiriye.

Beşek ji berhemên nemir Kemal Mezher:

– Jin Di Dîrokê De: Kurtenivîseke Dîrokî û Civakî

– Têgehiştina Rastiyê: Cihê Wê Di Rojnamevaniya Kurdî De

– Çîna Karkeran li Îraqê

– Çend Rûpel Ji Dîroka Gelê Kurd – 2 berg

– Xebata Rizgarîxwaziya Kurd û Azeriyan li Îranê

– Ronesans

– Zaraveya Kargêriyê (Erebî- Kurdî)

– Kurdistan Di Salên Şerê Cîhanê Ya Yekem De

– Mîr

Dr. Kemal piraniya jiyana xwe ji bo xizmeta dîroka gelê xwe veqetand, bi zanatî û zanistî bi sedan belgeyên girîng yên di derbarê dîroka Kurdan de ji Asiya û Ewrûpayê kom kiriye û lêkolîn li ser kirine; bi pisporî gelek aliyên veşartî yên dîrokî aşkera kirine û bi vî awayî çendîn pirtûkên bi nirx pêşkêşî kitêbxaneya Kurdî kiriye. 

Ji destdana kesayetiyeke weke Prof. Dr. Kemal Mezher ji bo hemû gelê Kurd xesareke gelekî mezine. Weke Komîteya Rêvebir a Navenda PENa Kurd, em sersaxiyê li malbat, nivîskar û gelê Kurd dikin. Em ê şopînerê riya te bin.

Komîteya Rêvebir a Giştî ya

Navenda PENa Kurd

17.02.2021

PENa Kurd Êrişa Çapemeniya Tirkî ya li hember Medenî Ferho şermezar dike

/in

Dîsa Tirkiye û dîsa terorîzekirina Kurdayetiyê. Rojnameyek Tirkiyê, di nûçeya 22.02.2021’an de
wek terorîst behsa endamê PENa Kurd, helbestvan û nivîskar Medenî Ferho dike. Ya rast çi kesê ku
xwedî li Kurdayetiyê derkeve û bi Kurdî xebatan bike ji Dewleta Tirkiyê re hedef e. Ev sed sal in
girtin, îşkencekirin, malwêrankirina Kurdan ya li her çar perçeyên Kurdistan û Tirkiyê ne bes e,
Kurdên li dîyasporayê jî rehet nahêlin. Geh tên kuştin, geh tên tehdîtkirin, geh vekirî hedef têne
nîşandan. Em wek PENa Kurd, di şeqsê Medenî Ferho de van neheqî û hovitiyan bi tundî şermezar
dikin û bi her awayî em ê şopdarê rewşê bin.

Di nûçeyê de, tê gotin ku Medenî Ferho bi riya radyoya Dengê Welat, agahiyên endamên Partiya
Karkerên Kurdistan(PKK) yê di zindanan de, kadroyên jiderve û gerîlayên li serê çiyan digihîne hev
û wî wek terorîst îfade dikin. Medenî Ferho, li hember van çewtitiyan daye diyarkirin ku ev çar sal
in teqawît bûye, ne rojnamevaniyê dike û ne jî di radyoyan de dixebite; dema xebitiye jî, di
çarçoveya exlaqê rojnamegeriyê de kar kiriye. Lê li gor wan, jixwe anîna ziman ya zordariya
Dewleta Tirkiye sûc e û loma bi sedan rojnamevan di zindanan de ne.

Medenî Ferho ji 1992’yan ve li Belçîka dijî, 30 kitêbê wî hatine çapkirin û di rojnameyan de bi
sedan pexşan nivîsîne. Gerek em di bîr bînin ku li Bakurê Kurdistanê, dê û bavê Medenî Ferho di
4’ê Adara 2006’an de li gundê Mizîzexê ya bi ser Midyadê ve li mala xwe ji aliyê kontra ve hatibûn
kuştin. Di sala 1998’an de jî, lokala Enstîtuya Kurdî li Brukselê ji aliyê nijadperestên Tirk ve hatibû
şevitandin ku serokê enstîtuyê birayê wî Derwêş Ferho bû û Medenî Ferho jî yek ji xebatkarên
enstîtuyê yê çalak bû.

Medenî Ferho di heman demê de hemwelatiyekî Belçîka ye, ji ber ku gelek mînakên van hewldanan
di hundirê Ewrûpa de çêbûne û hin ji Kurdan jî hatine kuştin, em bi hêvî ne ku dewletên Ewrûpî
rewş baş fêm kirine û wê nema rê bidin van kirinên hovane.

Komîteya Birêveberiya Giştî ya

Navenda PENa Kurd

28.02.2021

Sersaxiya ji bo malbata Rojnameger Gulîstan Aksoy

/in

Ji ber zext zordestî, polîtîkayên şer û êrîşên li dijî Gelê Kurd çapemenî û rojnamegeriya kurd di bin gefan de karên xwe dikin. Rojnameger û nivîskarên kurd ên ku rastiyê dinivîsin û xizmeta berjewendiya sîstemên desthilatdar nakin dibin hedef. Li gor rapora Komeleya Rojnamegeran a Dîcle û Firatê (DFG) ya meha tîrmeha 2020’an binçavkirin, lêpirsîn, êrişên li dijî rojnamegeran dewam kir û niha li Bakurê Kurdistanê 98 rojnameger girtîne. Di encama van polîtikayên şer ên li dijî rojnamegerên kurd de Rojnameger Gulîstan Aksoy a ku di 25’ê Çileyê 1987’an de li Gundê Baqistanê yê Mêrdînê ji dayik bûye û li Berlîna Elmanyayê tedawî didît jiyana xwe ji dest da.

Rojnameger Gulîstan Aksoy a li Girê Spî yê Rojava di sala 2015’an de maşîna DAIŞ’ê pê de teqiya û birîndar bû, demek dirêj e li Elmanyayê tedawî dît. Gulistan Aksoy, çend roj berê li Almanyayê jiyana xwe ji dest da. Malbata Gulîstan Aksoy cenazeyê keça xwe wergirt û li Mêrdînê defin kir. Gulistan Aksoy a ku di heman demê de li Rabiayê bû şahida komkujiya DAÎŞ’ê di bernameya Dengvedana Peyvê ya Ehmed Huseynî pêşkeş dikir de balê dikşîne ser girîngiya ziman û rojnamegeriya kurdî û wiha dibêje:”Mirov êş û elemên xwe herî zêde dikare bi zimanê xwe rave bike. Mirov herî zêde dikare xwe bi zimanê xwe îfade bike. Têkoşîna di qada rojnamegeriya kurdî de ji bo pêşketina civakê gelekî girîng e. Pêşketina rojnamegeriya kurdî pêşketina dîroka civaka kurd e.” Gulistanê di heman demê de berî jiyana xwe ji dest bide biryar dabû ku têkildarî komkujiya Şengalê ku bûbû şahidê wê û bûyerên li Grê Spî pirtûkekê binivîse. Lê temenê wê têra pêkanîna vê biryara wê nekir.

Gulîstan Aksoy li dijî zextên li ser çapemeniyê yên bûne sîstematîk têkoşîn da û ji bo rastiyê bigihêjîne civakê gav paş de neavêt. Pîşeya rojnamegeriyê ji xwe re pîroz didît û tevî hemû zextan li berxwe da. Em wekî PENa Kurd sersaxiyê ji bo malbata Rojnameger Gulîstan Aksoy dixwazin û em dibêjin li dijî zextên wekî binçavkirin, girtin, lêpirsîn, doz, cezayên girtîgehan ên li ser rojnamegeran ên bênavber dewam dikin û polîtikayên şer ên dibin sedema koça dawî ya rojnamegeran em ê bêdeng nemîne û têkoşîna di vê qadê de bidomînin.

06.08.2020
Komîteya Birêveberiya Giştî ya
Navenda PENa Kurd

Daxuyaniya Der Barê Rewşa Qehreman Şukrî Zêdan de

/in

Li gorî agahîyên ku ji malbata û parêzerên wî gihaştine ber destên me roja 27.06.2020’ê de, Qehreman Şukrî Zêdan ku rojnamevanekî serbixwe ye û hevkariya Ajansên wek ROJNews û kanalên KNN û Stêrk TV’yê dike, bêyî diyarkirina tu sedeman û hebûna biryara daddgehê, li mala xwe ya li Şêladizê, ji aliyê hêzên Asayîşê ve hatiye binçavkirin.

Li gor agahiyên ku ji devê endamekî malbata wî hatine girtin, her çiqas gelek serlêdan hatibin kirin jî, der barê rewşa wî û sedema girtina wî de tu agahî nehatine dayîn, destûr nehatiye dayîn ku endamên malbata wî yan jî parêzerên wî hevdîtinekê pê re çêbikin.

Em weke Navenda PENa Kurd bi erka xwe dizanin, bi her awayî piştevaniya azadiya xwederbirîna ramanî dikin ûji desthilata siyasî û dadweriya Herêma Kurdistanê dixwazin ku li gor zagon û yasayan tevbigerin û di demeke kin de der barê rewşa Qehreman Şukrî de raya giştî agahdar bikin û heke tu tawanek nekiribe, bê şert û merc, demildest wî azad bikin.

10.07.2020
Komîteya Birêveberiya Giştî ya
Navenda PENa Kurd

Ji Çapemenî û Raya Giştî re

/in

Li Tirkiyeyê rewşenbîrî û rojnamegerî di binê xetereyeke mezin de ne. Bi taybetî pêkutî û êrîşeke mezin li ser nivîskar û rojnamegerên Kurd heye. Ligel ku beşa mezin a çapemeniyê ketiye destên desthilatdaran û li ser înternetê jî sansur tê kirin jî, çi kesê/a ku behsa heq û hiqûqê dike tê girtin, îşkencekirin û bi salan cezayê girtîgehê li wan tê birîn. Îro bi sedan nivîskar, rewşenbîr, siyasetmedar û rojnamevanên Kurd di girtîgehan de ne. Lewma jî Tirkiye di dinyayê de di warê binpêkirina mafên mirovan de serî dikişîne.

Ligel ku tu caran ev pêkutî û êrîş ranewestiyane û bi awayekî sîstematîk her û her domiyane; bi taybetî van çend rojên dawîn, di serî de saziyên jinan, saziyên rewşenbîrî, zimanî û çandî, gefên giran li xebat û saziyên sîvîl tên xwarin, êrîşan tînin ser xebat û saziyên sîvîl û hewleke mezin a krîmînalîzekirina saziyên sîvîl ên ku bi destên Kurdan hatine avakirin heye. Piştî ku şaredariyên di destên kurdan de hatin desteserkirin, înca dor dîsa hatiye ser sazî û xebatên sîvîl. Bi van êrîş û desteserkirinên ku diyar e ji navendeke giştî, bi biryareke giştî, wek polîtîkayeke giştî tên sepandin, herî dawiyê jî bi tawanên giran û ji dadweriyê dûr cezayên giran li nivîskar û rojnamegerên Kurd hatin birîn. Li endamê Komîteya Aştiyê ya Navenda PENa Kurd Feratê Dengizî 10 sal, Bahaddîn Robar 8 sal, Mîrza Ronî 7 sal, Adîl Başaran jî 7 sal cezayê girtîgehê hat birîn.

Her wiha di 26.06.2020’an de jî gelek kes hatin binçavkirin ku di nava wan de endamê Komîteya Nivîskarên di Zindanan de ya Navenda PENa Kurd wergêr û nivîskar Adîl Qazî (Adîl Ercan), xwedî û berpirsiyarê Weşanxaneya J&J’yê Azad Zal (Mehmet Gungormuş), nivîskar Mehmet Devîren, nivîskar Brahîm Xelîl Taş, nivîskar Nesrîn Navdar (Nesrîn Şanli), lêkolîner Suphî Îzol û rojnameger Ayşe Kara jî hene.

Em wek Navenda PENa Kurd, vê rewşê pir bi dilêşî dişopînin û ji bo dawîlênîna vê zilm û zordariyê em bi PENa Navneteweyî re di têkiliyê de ne.

Tu dewlet, tu rêxistin û tu tevger bi zirardayîna mirovahiyê bi ser neketine, em bang li rayedarên hikûmata Tirkiyeyê dikin ku rojek beriya rojekê dev ji vê neheqî û bêhiqûqiyê berde, demildest hemû nivîskar, rewşenbîr û rojnamevanên dîlgirtî berde.

       

Komîteya Birêveberiya Giştî

Navenda PENa Kurd 

                 

Ji Çapemenî û Raya Giştî ra

/in

Ev çend sal in, ewrên reş li ser welatê me digerin, hêvîyên yekrêzî û yekgirtina kurdan ên ku di navbera salên 2013 û 2015`an de geş bûbûn, bi karesatên ku hatin serê kurdan kiz û kêm bûn. Li Bakurê Kurdistanê şer û lêkdanan ji nû ve dest pê kir, piştra jî şerê li bajaran û komkujîyên ku li bajaran pêk hatin. Li seranserî herêmê êrîş û komkujîyên ku bi destên DAÎŞ`ê pêk hatin; bû sedema qirkirina Kurdên Ezidî û li pey wê jî êrîşa li ser Kobanê hat. Li Başûrê Kurdistanê piştî referandûma serxwebûnê dagirkirina Kerkûkê û herêmên ku piştî şerê li dijî DAÎŞ`ê ketibin destên kurdan. Li rojavayê Kurdistanê dagirkirina Efrînê, êrîşên din. Li rojhilatê Kurdistanê zilm û zora ku li ser gelê me tê meşandin, wekî mînak herî dawî bidarvekirina pêşmergeyê berê Mistefa Selîmî ye.

Ev hemû bûyer tiştekî nîşan didin; heke kurd dixwazin li Rojhilata Navîn bibin hêzek û çarenûsa xwe bi destê xwe diyar bikin, divê yekgirtin û yekrêzîya xwe pêk bînin, nakokî û dubendîyên navxweyî, cudatîyên bîr û bawerîyê olî, siyasî bidin alîyekî û li ser rêgezên demokratîk hevgirtin û hevkarîya navxweyî pêk bînin. Helbet ev ne karekî hêsan e, di serî da welatên dagirker, gelek hêzên derekî û navxweyî li ber vê yekê dibin asteng, lê belê heke kurd dixwazin wekî pêkhateyeke serbixwe di herêmê da bidomînin pêkanîna yekîtî û yekrêzîyê pêdivîyeke bivênevê ye.

Lewma jî di van rojên reş da em wekî Navenda PENa Kurd bang li hemû alîyê siyasî dikin ku li hemberî dek û dolabên dagirkeran hişyar bin, ji bo çareserîya kêşe û pirsgirêkên navxweyî rêya diyalog û danûstandinên aştîyane bidin ber xwe.

Berî her tiştî divê tu alîyên siyasî danûstandinên xwe yên bi dewletên dagirker ra li ser hesabê alîyekî din bi rê ve nebin û divê bi tu awayî nebin navgîn û destikên dagirkeran. Wekî mînak jî em dişên bûyera welatparêzê ji rojhilatê Kurdistanê Mistefa Selîmî bidin, li gorî hinek çavkanîyan Mistefa Selîmî li bajarê Pencêwînê hatiye girtin û radestî hêzên Îranê hatiye kirin, hewce ye ev bûyer demildest were zelalkirin û heke bi rastî jî ew hatibe radestkirin divê berpirsên bûyerên werin cezakirin. Pêwîst e êdî kurdên azadîxwaz bi destên kurdan radestî dewletên dagirker neyê kirin.

Her wiha ev çend meh in li ser kampa penaberan ya li Mexmûrê jî gemaroyek heye, ji ber vê yekê gelê me yê li kampê gelek zehmetîyan dikêşe. Li gorî baweriya me, pêwîst e ew jî di zûtirîn demê da were bidawîkirin û rê li ber êrîşên dewleta tirk ên li ser kampê were girtin. Helbet, divê tu hêzên kurd ji bo dagirkirina xaka welatê kurdan rê xweş neke. Li alîyê din jî, divê hemû kurd ji bo parastina destkeftinên kurdan ên li başûr û rojavayê Kurdistanê û her çar parçeyan bi hişyarî û hişmendîyeka neteweyî tev bigerin.

                                                                                   Komîteya Birêveberiya Giştî

                                                                                        Navenda PENa Kurd 

                                                                                                  21/04/2020

Hêmin Mamend serbest berdin

/in

Li gor Bangewaziya Cîhanî ya Mafê Mirovan, azadiya derbirîna ramanê yek ji mafên bingehîn ê mirovî ye, û her kesekî/ê mafê derbirîna bîr û ramanên xwe heye û di çarçoveya vî mafî da lazim e amûrên guncav yên

derbirîn û belavkirinê li ber dest bin.

Li gor agahiyan, şeva 24’ê Adarê hêzeke ewlehiyê li bajarê Hewlêrê avêtine ser mala rojnamevan Hêmin Mamend û navbirî desteser kirine, piştre ji parêzerê wî ragihandine ku bi sedema belavkirina posteke li ser

torên civakî ji aliyê Dozgerê Giştî ve doz li ser navbirî hatiye tomarkirin. Piştî 14 roj zindankirin, roja 6’ê nîsanê bi kefaleta 10 milyon dînar serbest berdan, lê piştî 24 satan, carek din ji aliyê hêzeke asayişê hate girtin.

Li gor agahiyên Tora Parêzerên Dilxwaz yên Hêmin Mamend, doz ji xeynî posta dawiyê li ser çend postên berê li ser torên civakî, lê hatiye vekirin ku navbirî tê da behsa bêhêzbûna dadgehên Herêma Kurdistanê

kiriye.

Em weke Navenda PENa Kurd bi erkê xwe dizanin ku bi tetamî piştevaniya azadiya derbirîna bîr û ramanan bikin û vê şêwaza hesl û kefta bi rojnamevanan re red bikin, ji ber ku berovajî azadiya raderbirînê ye.

Her wiha em bi bîr dixin ku yek ji erkên yasayê dabînkirina mafê azadiya bîr û ramanê ye.

Erkê Dozgerê Giştî, piştevanî û parsatina mafê giştî yê xelk û hevwelatiyan e. Ji ber vê jî lazim e Dozgerê Giştî li Başûrê Kurdistanê rêgezên parastina bîr û ramanê weke bingeh bibînin û li gor van rêgezan ji bo

desteberkirina azadiya derbirînê pêngavan bavêjin.

Em ji desthilata siyasî û dadweriya Herêma Kurdistanê dixwazin, di demekê da ku wî rojnamevanî tu tawanek nekiribe, lazim e bêmerc bê azadkirin.

Komîteya Birêveberiya Giştî
NavendaPENa Kurd

Sersaxiya ji bo Keyo Cegerxwîn

/in

Welatparêzê Hêja Keyo Cegerxwîn, li Swêdê, li bajarê Stokholmê ji ber Vîrusa Koronayê, di 84 saliya xwe de jiyana xwe ji dest da. Em wek PENa Kurd sersaxiyê ji malbata wî û miletê Kurd re dixwazin, cihê wî cunnet be.

Keyo Cegerxwîn endamê komele û federasyonên Kurdan bû û di xebatê kurdewarî de her tim cih digirt. Keyo Cegerxwîn layê nivîskar û helbestvanê bi nav û deng Seydayê Cegerxwîn e. Seydayê Cegerxwîn jî pênc salê xwe yê dawî li Swêdê derbas kiribû û li bajarê Stockholmê koça dawî kiribû. Belê, piraya rewşenbîr û welatparêzê Kurd yê ku çalak di nav kar û barên xizmeta miletê xwe de bin, jiyana wan her dikeve xetereyan û mecbûr dimînin koçber bibin, derkevin derveyî welêt. Seydayê Cegerxwîn li dervî welêt jiyana xwe ji dest dabû lê anîn li Qamişlo, li hewşa wî veşartin û ew di nav xelkê welatê xwe de ye. Mixabin ji ber rewşa awarte ya Vîrusa Koronayê Keyo Cegerxwîn wek bavê xwe ne bi şens bû ku xwe bigihîne axa welatê xwe û ma li xerîbiyê. Em bi windakirina te pir xemgîn in, oxira te ya xêrê be. 

Komîteya Birêveberiya Giştî ya Navenda PENa Kurd

Newroza we pîroz be;

/in

Bi hêviya ku agirê Newrozê li tevahiya Kurdistanê û di dilê hemû kurdan de her û her geş be; bi hêviya ku ev roja ku mizgîniya rojên xweş û biharê ye fêkiya pîroz a yekîtiyê bi me bide tamkirin; bi hêviya ku hêviyên serkeftinê û azadiyê her şên bin, cejna me ya Newrozê li me pîroz be…

Ji destpêka avabûna xwe û vir ve Navenda PENa Kurd her tim hewl daye û niha jî hewl dide ku ziman û wêjeya kurdî biparêze, bi pêş bixe û bide nasandin. Bi boneya Newrozê, roja vejîn û nûbûnê, em jî sozê ku me daye xwe û gelê xwe dubare dikin û dibêjin; em ê ji berê zêdetir hewl bidin ku li tevahiya Kuristanê kurdî bibe zimanê fermî; em ê ji bo bidestxistina mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê bêhtir hewl bidin; heta ji dest me were, di qada neteweyî û navneteweyî de, em ê rê li pêşiya xebatên nivîskariyê û rewşenbîriyê vekin û dawîdariya mafên rewşenbîr, nivîskar, hunermend û rojnamegeran bikin…

Daxuyaniya derbarê 21’ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanê de

/in

Di dinyayê de 21’ê sibatê “Roja Zimanê Dayîkê” hatiye qebûlkirin û her sal vê rojê di derbarê mijarê de çalakî çêdibin. Gelek rêxistinên Kurdan jî, di van rojan de li ser xebat û geşkirina Kurdî panel, bername û çalakiyan çêdikin. Her zimanek heta ku tê efirandin û xwe digihîne serdemê bi sedsalan, bi hezarsalan bingehek wê heye, loma hemû ziman hêjayî parastin û geşkirinê ne. Lê mixabin di pergala dinyaya îro de gelek ziman li ber têkçûnê ne. Em wek PENa Kurd, rêlibergirtina tu zimanî rast nabînin û hemû xebatên ji bo pêşxistina zimanan pîroz dibînin.

Zimanê Kurdî zimanê neteweyekî ye ku nêzî 50 milyonî ye û wek welatê wan zimanê wan jî di bin êrîşê de ye. Ev nêzî sed salî ye bi xeyala ku Kurdî ji holê bê rakirin(esas armanc qirkirina milletê ku wî zimanî bikar tîne ye) ji aliyê serdestan ve gelek plan û bername hatin meşandin, lê ji ber ku xwedî bingehek xurt û dewlemend e Kurdî her xwe li ser linga digire û bi derfetên qels jî be xwe bi pêş dixîne. Wek dîroka wan, zimanê Kurdî jî ji bo mirovatiyê mîraseke pir girîng e. Çawa dema kolanên arkeolojîk yê li Kurdistanê hebekî bi pêş ket, dîroka dinyayê hate guhertin; lêkolînek berfireh ya zanistî li ser Kurdî bê kirin wê ew roniyê bide gelek mijaran, ji ber ku mirovatî li ser erdê wan ava bûye û kodê dîrokê di ziman de veşirtîne.

Ji bo ku em zimanê xwe yê pir hêja biparêzin û bi pêş bixînin, wek gelê Kurd, gerek em di nav rêxistinbûyînê de bin û hemû derfetan bi kar bînin. Berî her tiştî bikaranîn û xwendina bi Kurdî pir pêwîst e. Zimanê Kurdî mîrasa herî bêhempa ye ya ku em ji zarokê xwe re bihêlin.

Çi kes û rêxistineke ku bêje hurmeta min ji mafê mirovan re heye, gerek li dij astengkirinên zimanê dayîkê derkevin û destekê bidin perwerdeya bi zimanê dayîkê. Em bang li dewleta Sûriyeyê, Îranê û Tirkiyeyê dikin ku dev ji rêlibergirtina zimanê Kurdî berdin û em dibêjin; astengkirina mafê mirovan a herî rewa wê tu fêdeyê li kesî neke, heta bingeha gelek pirsgirêkên ku li van welat û herêmê hene ji ber neheqiyê ku li Kurdan tên kirin e. Rojên geş, bi wekhevî, azadî û xweşbîniyê ava dibin. Loma ji bo pêşketin û aramiya civatê, divê ev rêbazên çewt bêne terkkirin

Pêla girtina nivîskar û çalakvanên Kurd li Rojhilatê Kurdistanê

/in

Pêla girtina nivîskar û çalakvanên Kurd li Rojhilatê Kurdistanê

Bi navê pênûs û zanyariyê

Komara Îslamiya Îranê li Rojhelatê Kurdistanê (Herêmên Kurdan li Îranê) dest bi pêleka berfireh a binçavkirinan kiriye. Ku piraniya kesên hatine binçavkirin çalakvanên kulturî û nivîskar in. Di vê navberê da parêzgeha Kirmaşanê jî ji pêla destbiserkirin û binçavkirinan bêpar nemaye û mixabin di rêkefta 10’ê Kanûnê da em bûne şahidê binçavkirina çalakvan, nivîskar û rojnamevan, “Ebas Celîliyan (Ako), Humayûn Ebasî, Anîsa Ceiferîmêhr, Şehriyar Rustemî, Ferzad Sofrê, Suhrab Murdaî, Daryûş Muradî, Ehmed Besatî, Fûad Muzeferî’’, û çalakvanên sivîl û xwezaparêziyê, “Xelîl Esedî, Suhêb Omîdî, Mihyedîn Esxerî û Muzefer Wetendust’’ û ev kiryarên nahiqûqî û sedem nediyar hê jî berdewam in.

Heta niha ji van kesan tenê Şehriyar Rustemî û sitî Anîsa Ceiferîmêhr hatine berdan û ji rewşa kesên din tu zanyariyek li ber dest nîne.

Hêzên ewlekariyê yên Komara Îslamiya Îranê bi êrişeke bêmînak hewla afirandina tirs û xofê, tundûtîjî û ragihandina rewşa awarte li bajarên Kurdan didin, ku bêguman berjewendiya tu aliyan di kiryarên bi vî awayî de nînin.

Em weke endamên Navenda PEN a Kurd radigihînin ku çênabe ji ber sedemên nediyar dijberiya azadiya raderbirînê bê kirin, çênabe ji ber sedemên destçêkirî pêşiyê li belavkirina zanyariyan û bi kultur kirinê bê girtin, her wiha çênabe qanûna hev şarumendiyê bê binpêkirin û nivîskar û çalakvanên kulturî bêne girtin. Ji ber ku encama van kiryaran diyar e, û ’’tundûtîjî, tundûtîjiyê diafirîne’’ û ger bi riyên aştiyane negihîjin armancên bilind ên civakeke pêşkeftî, vê demê xweşikbûna pênûs û zimanan cîh dide tundûtîjî û nerazîbûnên namedenî.
Tenê bi li ber çavan derbaskirina navên kesên binçavkirî derdikeve, komek ji hezkiriyên çand û ziman û nivîskarên ku daxwaza wan cîhaneke bedewtir bi riya pênûs û gotûbêjê ye, bi çi tawanekê hatine binçavkirin? Ev pirsa me tevan e.

Em endamên Navenda PEN a Kurd li gor esasnameya xwe, ku bawer e parastina kerameta mirovî bi riya parastina azadiyên medenî û civakî desteber e, piştgiriya xwe ji kesên binçavkirî yên çend rojên bihurî li Kirmaşanê radigihînin û ji aliyên berpirsyar û peywendîdar yên Komara Îslamiya Îranê dixwazin, dawiyê bi van siyaset û rewşê bînin û binçavkiriyên ku bê sedem hatine girtin û tu zanyarî derbarê rewşa wan li berdest nînin demildest bêne berdan.

Navenda PEN a Kurd

Ji bo raya giştî ya Kurdistan û cîhanê

/in

Ji bo raya giştî ya Kurdistan û Cîhanê

Di domana sedsalên borî da Rojhilata Navîn her tim bûye qada şerên mezin û malwêranker. Hêzên dagirker û talanker ji bo sepandina serdestî û dagirkerîya xwe, xwîna bi milyonan mirov ji olên cuda rijandine. Di van şeran da her tim mirov bindest û bêguneh bûne qurbanî.

Gelê kurd wekî qewmekî xwecihî û resen ê Rojhilata Navîn her tim bûye mexdûrî û qurbanîya şerên dagirker û talankeran.  Welatê wan ji aliyê desthilatdarên herêmî û cîhanî ve hatiye parçekirin. Ne tenê nasnameya mirovî, zimanî û çanda wan jînehatiye pejirandin. Kurd pirî caran bi awayekî fîzîkî, siyasî û civakî  tûşî komkujiyan bûne. Tevî hemû zordestiyan gelê kurd dest ji xebatê bernedaye û di encama vê xebat û têkoşînê da li Başûr û Rojava, deskeftiyên mezin bi dest xistine.

Desthilatdarên şovînîst ên herêmê li ser asta cîhanî û herêmê bi awayekî domdar hewla bêstatuhiştin û reşkirin a kurdan dane. Îro jî dîsa gelê kurd li Rojavayê Kurdistanê bi qirkirinekê ra rû bi rû ye. Rewşa niha jî hewldanek navneteweyî ye ku derencama wê jî komkujî û malwêraniyeke gelek mezin diafirîne. Ya ku li Efrînê qewimî jî mînakek berbiçav e û heta vê kêliyê jî qirkirin, guhartina pêkhateyan û demografiya vî bajarî berdewam e. Bi heman awayî dewleta tirk êrişî Rojavayê Kurdistanê dike. Armanc qirkirina gelê kurd û guhartina demografiya Rojavayê Kurdistanê ye. Bi vê ra jî dixwaze azmûna pêkvejiyana aştiyane ya gelên cuda li Rojavayê Kurdistanê bi dawî bike.

Em weke Navenda PEN a Kurd bang li hemû mirovên xwedî wijdan û azadîxwaz dikin ku demildest hewl bidin da ku pêşî li êrîşên li  ser azmûna azadî û serkeftina Rojavayê Kurdistanê, pergala pêkvejiyana gelên cuda ya li Rojhilat û Bakurê Sûriyeyê, bigirin. Em bang li hemû mirovên xwedî helwest dikin piştevaniya me bikin da ku bi hev ra em li dijî hemû plangêriyên qirêj bigirin û rê nedin komkujiya li ser Rojavayê Kurdistanê.

Komîteya Reveberiya giştî

Navenda PEN a Kurd

10/10/2019

SERSAXÎ

/in

Pênaseya hin mirovan zehmet e. Dema hûn behsa aliyekî wan dikin aliyê din divê neye jibîrkirin. Prof. İzzedîn Mustafa Resûl yek ji wan kesan bû ku bi gelek aliyên xwe xizmeta ziman, dîrok û wêjeya Kurdî kiribû. Bi tena serê xwe wekî arşîveke bû.

Rewşenbîrê Kurd İzzedîn Mustafa Resûl bi berhemên xwe wê di bîr û dîroka Kurdan de cihê xwe bigire. Wendabûyîneke mezin e ji bo me û em hêvî dikin wê mînakên wekî wî di nava gelê me de pirtir bibin.

Bila serê malbatê, nivîskar û rewşenbîrên welêt û gelê Kurd sax be.

Komîteya Reveberiya giştî

Navenda PEN a Kurd

JI ÇAPEMENÎ Û RAYA GIŞTÎ RE

/in

Azadîya derbirîna ramanê yek ji mafên bingehîn ê mirovî û yek ji binemayê sereke yê demokrasîyê ye, lê mixabin pirî caran li welatê me jî bi hincetên cur bi cur ev maf dihê binpêkriin.

  Wekî gelek caran, îcar nivîskar û helbestvanê kurd û nûnerê PENa Kurd ê başûrê Kurdistanê ji ber bîr û boçûnên xwe yên di bernameyekê televîzyonê de tûşî êrîşên derdorên olperest hatiye û bi hinceta ku bîr û ramanên wî li dijî ola îslamê ne, doz lê hatiye vekirin.

Li gorî agahîyên ku gihaştina ber destên me, di bernameya televîzyonê de rêzdar Ebdal Nûrî, dema li ser şaristaniyê axivîne bi hin pirsan mijar hatiye ser ola Îslamê û Ebdal Nûrî jî li gor zanistiyê bi awayekî medenî fikarên xwe derbiriye û bersiv daye.

Li ser vê axaftinê hin derdorên oldar, Ebdal Nûrî dane mehkemê û bi awayê ku ’pîroziyên dînê Îslamê şikandiye’ tê sucdarkirin. Mijar çi be bila bibe, her insan azad e ku fikara xwe bîne ziman.

 Em wekî PENa Kurd van êrîşên li ser Ebdal Nûrî li dijî azadîya derbirîna bîr û ramanê dibînin û bi tundî şermezar dikin. Em bang li rayedarên daraz û hikûmeta Kurdistanê dikin ku di rewşên wiha da rêgezên parastina bîr û ramanê bingeh bigirin û li gorî van rêgezan gavan biavêjin.

Bi van bîr û bawerîyan em piştgiriya xwe ji bo rêzdar Abdal Nûrî diyar dikin û dibêjin parastina mafê azadîya derbirînê ji hemû dogmayên olî pîroztir e.

Komîteya Birêveberiya Giştî

Navenda PENa Kurd

21.09.2019

JI ÇAPEMENÎ Û RAYA GIŞTÎ RE

/in

Bi guhertinên li herêmê û li Rojhilata Navîn re dîsa xaka Kurdistanê bûye qada șerê zilhêzan û rê li ber nehiqûqiyan vekiriye û pê re rojnameger, nivîskar, lêkolîner û çalakvanên civakî ji aliyê rejîmên serdest yên totalîteter û hêzên herêmî ve rastî zext, binçav kirin û êșkenceyan tên.

Nivîskar û lêkolînerê civakî Kamîl Ehmedî yê xelkê Rojhilatê Kurdistanê ye roja 11ê Tebaxê ji aliyê hêzên ewlekariyê yên Komara Islamiya Îranê ve di mala xwe da li bajarê Tehranê hatiye binçavkirin. Navbirî lêkolerê pirsgirêkên civakî ye û bi dehan lêkolînê wî yên zanistî û akademîk der barê “sinetkirina jinan”, “zewaca spî”, “zewaca zarokan” û “rewșa kêm neteweyan” de, li Îranê belav bûne.

Hevjîna Kamîl, Șefeq Rehmanî di daxuyaniyan da gotiye: “bê tu agahdarkirineke pêșwext û bê ku metirsiyeke binçavkirinê hebe, hevjînê wê ji aliyê hêzên ewlekariyê ve tevî gelek belgename û destnivîsên di malê da hatiye binçavkirin.”

Piștî du rojan û di peywendiyeke telefonî da Kamîl ji hevjîna xwe re gotiye: “ez baș im û çend rojan li vir dimînim û daxwaza parêzerekî kiriye.” Lê ji ber ku parêzer ji aliyê hikûmetê ve têne destnîșankirin tu pêșveçûnek di dosyeya girtiyan da çênabin.

Ji roja 13ê Tebaxê ve tu agahî derbarê rewșa akademisyen û lêkolînerê Kurd, Kamîl Ehmedî de tuneye û em nizanin li ku di bin çav tê girtin.

Em weke PEN a Kurd binçavkirina akademîsyen û endamê PEN a Kurd Kamîl Ehmedî bi tundî șermizar dikin û ji rayedarên Komara Îranê demildest daxwaza azadiya wî dikin.

Her wiha li aliyekî din 21ê Tebaxê Biryar Mihemed Mistefa (27) rojnamevan û nûçegihanê Ajansa RojNewsê bêyî biryara dozger û agahdarkirina Sendîkaya Rojnamevanan ji aliyê hêzên Asayiș a Herêma Kurdistanê ve hatiye binçavkirin. Ev yek di demekê da ye ku li gorî zagonên rojnamevanîyê li gor xala 1 em a madeya 8 a yasaya hejmar 35 a rojnamegeriyê li Herêm Kurdistanê “di dema girtinber a rêkarên yasayî li hemberî rojnamevanan de û ger li ser tiștekî ku peywendî bi karê wî/ê ve hebe, hatibe tawanbarkirin, lazim e Sendîka bê agahdarkirin.” Her wiha li gor xala duyem a heman made û yasayê”çênabe bê biryara dozger rojnamevan tûşî lêpirsîn û lêkolînan bên.”

Di sedemên girtina navbirî da ji aliyê Asayișê ve nezelalî heye.  Li aliyekî ji Ajansa RojNewsê re ragihandine ku binçavkirina Biryar peywendî bi karê ragihandinê ve nîn e. Ji malbata wî re gotine sedema binçavkirinê karkirina bi Ajansa RojNewsê re ye.

Kiryarên wiha li ser herema başûrê Kurdistanê dibe cihê şik û gumanê ku azadiya mirov û civakê di bin xetereyê de ye. Em ê wekî Navenda PEN a Kurd binçavkirina Biryar Mihemed Mistefa heta dawîyê bişopînin û sazîyên têkildar yên navneteweyî agahdar bikin û şopdarên azadiya hemû rojnameger, lêkolîner û nivîskarên Kurdistanê bin. Daxwaza me ji rayedarên Herema Kurdistanê jî ew e ku li gorî zagonên erêkirî tevbigerin û ji bo pêșveçûna demokrasîyê li Kurdistanê hewlên cidî bidin.

Navenda PEN a Kurd

30ê Tebaxa 2019an

JI ÇAPEMENÎ Û RAYA GIŞTÎ RE

/in

Wek ku tê zanîn, 19’ê Tebaxê 2019’an de hukûmetê Turk qeyûm tayînî şaredariyên bajarên mezin yê Amed, Wan û Mêrdînê kirin, ku şaredar di hilbijartinên 31’ê Adarê ya 2019’an de bi rêjeyeke bilind hatibûn hilbijartin. Em wek Komîteya Birêveber a Giştî ya PENa Kurd vê desteserkirina belediyeyan, vê êrîşa li dijî demokrasiyê, vê derbeya siyasî, li ser nave Navenda PENa Kurd bi awayekî tund şermezar dikin. Di heman demê de em, di van rojên dawî de girtina nêzî 500 kesî, girtina nivîskar û rojnamevanan şermezar dikin.

Binpêkirin û bêhiqûqî gelekî zêde bûne, li vir tenê em ê çend mînaka bidin. Di roja ku qeyûm hatin tayînkirin, li 29 bajaran operasyon pêk hatine û bi sedan  kes hatine girtin. Di nav van de hevalên me yê nîvîskar û rojnamevan jî hene. Heman rojê Edîtora Serwîsa Kurdî ya Ajansa Mezopotamya(MA) Ziyan Karahan, xebatkarê çapemeniya HDP’ê Vedat Dag, xebatkarê rojnameya Yenî Yaşam’ê Onder Akbûlût û rojnameger Ozgur Ulke hatine girtin û hîn bernedane. Nivîskar û helbestkar Mehmet Akdogan jî hatibû binçavkirin, lê piştî çar rojan hat berdan. Hevserokê Med-Derê (Komeleya Lêkolînên Ziman û Perwerdehiyê) Mehmet Esen hatiye binçavkirin û hîna di bin çavan de ye.

Wek gelek bajaran, di 20’ê Tebaxê de li Mêrdînê girseya ku xwest tayînkirina qeyûman şermezar bikin bi êrîşa polisan re rûbirû ma. Di encamê de rojnamegerên ku çalakî dişopandin; Rojda Aydin, Nûrcan Yalçin, Halîme Parlak, Ahmet Kanbal û Mehmet Şah Orûç jî hatin binçavkirin.

Ev çend salin di miqabil Kurdan de êrîş û kirinên gelekî xerab têne meşandin. Ji 2016’an û vir de jî bi dehan parlementer û serokên belediyeyan yê Kurd hatine girtin û gelek ji wan hîn di girtîgehê de ne; bi dehan nivîskar û rojnameger hatine girtin û cezê bi salan mana di hepsê de ji wan re tê xwestin. Qeyûmên ku 2016’an de hatibûn tayînkirin ji destpêkê de nivîs û tabeleyên Kurdî rakiribûn, qeyûmên ku niha hatine jî, di cih de zimanê Kurdî ji ser malperên belediya rakirine. Yanî êrîş li hember hebûna Kurdan e. Ev êrîş ne tenê li Kurdên di hundirê Tirkî de tê kirin, di heman demê de her roj başûrê Kurdistan tê bimbekirin û insanê sivîl tên kuştin. Ji aliyê din ve gefa dagirkirinê li Rojavayê Kurdistanê tê kirin, Kurd tên kuştin û ji cih û warên xwe tên koçberkirin. Pir hişkere ye ku ev tevger li hember Kurdayetiyê ye, armanc qirkirin û tunekirina milletekî ye. Ev bi tu awayê nayê qebûlkirin. Em wek rêxistinek navnetewî,Bang li hikûmeta Turk dikin ku ji van kirinên xwe yê bêhiqûqî vegere, tayînkirina qeyûman betal bike, nivîskar û rojnamegerên ku ji wezîfeya xwe ya ragihandinê pêve tiştek nekirine di cih de bêne berdan.

Banga me ji hemû mirovahiyê re ye, milletê Kurd bi kêmanî li dor 45 milyon insan in, di nav çar dewletan de hatine perçekirin, ev dewlet hemû alîkariya hev dikin û êrîşî Kurdan dikin. Di gel ewqas berxwedana xwe de hîn Kurd nikarin bi zimanê xwe perwerdeyê bibînin, ji ber ku di tevgerek biçûk de jî êrîşê mezin bi ser de tên. Ev eyb ya tevaya dewletên ku alîkariya serdestên Kurda dikin. Em hêvî dikin her kes rewşê careke din di ber çavan re derbas bike.

Ji aliyê din ve, em Kurd tevde, gerek em xwedî li xwe û welatê xwe derkevin, em xwe çêtir birêxistin bikin. Em tekoşînê li hember hovitiyê û zorbatiyê dimeşînin; loma berxwedana me her cihê serbilindiyê ye. Em xwedî dîrokeke gelekî bi rûmet in, di tekoşîna li hember DAÎŞ’ê de jî me rûpeleke din ya hêja li dîroka xwe zêde kiriye. Îro bi berxwedana wan insanê ku dora wan bi agir hatiye pêçan lê serê xwe danaynin û tekoşîna xwe didomînin em serbilind in. Em niha ji gelek dema bêhtir bi hêvî ne jî, ji ber ku îro Kurd hin destkeftin bidest xistine û di heman rojê de li gelek bajaran, li gelek welatan, bi dehhezaran bi yek dengî dikarin tevbigerin. Di van rojên bi xeter de jî, li hemû derên welêt, li gelek welatên dinyayê, Kurd li ser piyan in.

Komîteya Birêveberiya Giştî ya Navenda PENa Kurd

27.08.2019